
Fot. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze - Soil Science Society of Poland - Facebook / The_Northern_Photographer - Unsplash
Polskie Towarzystwo Gleboznawcze poinformowało, że Glebą Roku 2026 została
czarna ziemia
, która charakteryzuje się znaczną zawartością zhumifikowanej materii organicznej zakumulowanej w głębokim poziomie próchnicznym. To właśnie ona sprawia, że ziemia przybiera całkowicie lub niemal czarny odcień.
Istotną cechą czarnych ziem jest stałe lub okresowe
nadmierne uwilgotnienie
. Jak PTG zaznaczyło, jest to typ gleb o zróżnicowanej genezie. Mogą one tworzyć się wskutek
osuszenia zbiornika wodnego
- np. jeziora - lub terenu bagiennego. Podmokłość gruntu sprzyja akumulacji materii organicznej.
Jednocześnie większość czarnych ziem użytkowanych rolniczo jest
sztucznie odwadniana
. Sprzyja to wysokiej aktywności biologicznej poziomów powierzchniowych i wykorzystaniu składników pokarmowych, a także rozszerza dobór uprawianych roślin.
To właśnie czarne ziemie o uregulowanych stosunkach wodnych (zazwyczaj te zdrenowane) należą do
najbardziej produktywnych gleb naszego kraju
. W Polsce czarne ziemie zajmują łącznie nieco ponad 2% powierzchni, z czego większość jest intensywnie użytkowana rolniczo.
Jak podkreślono, głęboki poziom próchniczny tworzy się "pod warunkiem
okresowego obniżania się zwierciadła wód gruntowych
, umożliwiającego głębszą penetrację profilu przez faunę glebową". Skałami macierzystymi czarnych ziem są m.in. glina, pyły, iły zastoiskowe oraz osady jeziorne.
To kolejny raz, kiedy informujemy o konkursie na Glebę Roku. W 2023 roku wygrała
gleba płowa
, charakterystyczna dla klimatu umiarkowanego. Jej cechą jest "przemieszczenie przez wody opadowe cząstek iłu w głąb profilu różnicując go na dwie części - górną, o lżejszym uziarnieniu, i dolną, z większą zawartością drobnych cząstek ilastych".