Stan planety na koniec 2021: 22 dobre wiadomości

W tym roku na świecie wydarzyło się wiele niepokojących rzeczy, o których słyszeliśmy codziennie: pandemia koronawirusa, postępujące zmiany klimatyczne, pożary, wojny handlowe i masowe protesty. Nie brakowało jednak i 

Każdy z tych punktów to

zamknęła swoją ostatnią elektrownię węglową, dziewięć lat wcześniej niż planowano. To czwarty kraj w UE, który całkowicie rezygnuje z węgla,

zrobiła to w 2016 roku,

poszły w jej ślady w 2020.

Koalicja ponad 40 organizacji, od lokalnych pozarządowych po rządy i organizacje międzynarodowe, utworzyła

z kapitałem 43 milionów dolarów na rzecz przywrócenia zdegradowanych siedlisk na Wyspach Galapagos (na zdjęciu). Inicjatywa ma na celu reintrodukcję 13 wymarłych gatunków i pomoc w zwiększeniu populacji 54 zagrożonych gatunków. 

 

 Rezerwat obejmujący tereny Austrii, Słowenii, Chorwacji, Węgier i Serbii stanie się pierwszą biosferą UNESCO, która obejmie pięć różnych krajów. Nowa biosfera, nazywana

stanie się miejscem ochrony lasów, brzegów i rozlewisk, a także troski o ogromną liczbę gatunków zwierząt, w tym o największe zagęszczenie miejsc lęgowych bielików w Europie kontynentalnej. 

 Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała nowy raport opisujący

. W latach 2000-2020 roczna liczba zgonów z powodu odry spadła o 94%, z 1 072 800 do 60 700.

uchwaliła nowe prawo, które uznaje

za "istoty czujące". Aktywiści walczyli o tę zmianę od czterech lat, alarmując, że każdego roku w kraju porzuca się 200 tysięcy zwierząt. Nowe prawo będzie skuteczniej chronić zwierzęta przed złym traktowaniem, porzuceniem czy oddzieleniem od jednego z właścicieli.

 

Po raz pierwszy naukowcy stworzą mapę 

, które do tej pory były w dużej mierze niezbadane. Zrozumienie tych połączonych sieci zwanych grzybnią może pomóc nam w walce ze zmianami klimatu. Sieci grzybów przechowują miliardy ton CO2 i działają jako "autostrady" składników odżywczych dla roślin i drzew oraz umożliwiają im komunikację. Mapa zidentyfikuje miejsca, które mogą przechowywać więcej CO2 i pomoże chronić je przed zagrożeniami zewnętrznymi, takimi jak nawozy rolnicze.

 

Miniony rok przyniósł wiele dobrych wiadomości ze świata

. Po 35 latach populacja 

 w Chile wzrosła z 217 w 1986 roku do ponad 4000. Hiszpanie ogłosili sukces programu ratowania zagrożonej wyginięciem

znanej jako mhorr. Po misji ratunkowej przeprowadzonej w Almerii antylopy wróciły do Tunezji, Maroka i Senegalu. 

jest z kolei na dobrej drodze, aby stać się pierwszym krajem, który podwoi populację tygrysów: w 2009 roku miał około 121 osobników, w 2022 będzie ich 250. Na

rozwijają się natomiast

, liczba gniazd wzrosła z 10 000 do prawie 200 000 w ciągu ostatnich sześciu lat. To dzięki wprowadzanym od 20 lat środkom ochronnym i nowym przepisom, które kryminalizują zabijanie, handel i konsumpcję żółwi morskich.

Panama, Ekwador, Kolumbia i Kostaryka ogłosiły utworzenie

 tropikalnego Pacyfiku, strefy wolnej od połowów, obejmującej ponad 500 000 km2 na jednym z najważniejszych na świecie szlaków migracyjnych żółwi, wielorybów, rekinów i płaszczek. Nowy, połączony obszar zawiera jedne z najbogatszych obszarów bioróżnorodności oceanicznej na naszej planecie, w tym Wyspy Galapagos.

Chiny do 2025 roku będą sadzić

. To więcej niż całkowita powierzchnia Belgii. Tym sposobem chcą przeciwdziałać zmianom klimatu i chronić siedliska przyrodnicze. W ciągu najbliższych pięciu lat mają rozwinąć również system parków narodowych i korytarzy dla dzikich zwierząt. Urzędnicy zapowiadają też rozprawienie się z nielegalnym handlem dziką fauną i florą. 

Po raz pierwszy w historii Niemiec 85 000 osób niepełnosprawnych mogło

. To punkt zwrotny w zakresie praw osób niepełnosprawnych, możliwy dzięki nowym przepisom, które uchwalono w 2019 r. po dziesięcioleciach starań aktywistów i organizacji pozarządowych. Tymczasem niepełnosprawni pracownicy na

będą mieli zagwarantowane uczciwe zarobki, po tym, jak stare prawo pracy, które pozwalało płacić im mniej, zostało unieważnione.

 

Na forum OECD udało się uzyskać kompromis co do

. Propozycję poparło 136 krajów reprezentujących 90% PKB, w tym Polska. Minimalną stawkę podatku określono na poziomie 15%. Będzie go płacić około 100 największych i najbardziej dochodowych firm na świecie, według OECD w związku z tym do państw trafi ponad 125 mld rocznie.

 

2021 rok pokazał, że

postępuje znacznie szybciej niż się spodziewano. W

już co piąty produkowany samochód to elektryk, w

17,8% wszystkich nowych aut to samochody elektryczne lub hybrydowe. Globalna sprzedaż samochodów elektrycznych w 2020 roku 

. Kolejne firmy ogłaszają koniec lub ograniczenie produkcji silników spalinowych: 

ogłosił, że przestanie produkować silniki spalinowe w Europie do 2035 r.,

i

zapowiedziały, że do 2030 r. wszystkie samochody produkowane w Europie będą elektryczne, a

zadeklarowało, że od 2026 r. nie będzie już wprowadzać na rynek nowych modeli silników spalinowych, nawet hybryd. Podobne decyzje ogłosiły również

 i

. 

Podobne postępy dokonują się w obszarze

. We

trwa boom na instalacje solarne, w 2021 roku w kraju zainstalowano ich najwięcej w historii. W maju w

po raz pierwszy odnawialne źródła energii wytworzyły więcej niż połowę krajowej energii elektrycznej. Swój cel osiągnęły również 

: 40% energii elektrycznej nie pochodzi z paliw kopalnych a ze źródeł odnawialnych i jądrowych. Rekord w zakresie energii słonecznej zanotował

, który może poszczycić się najwyższą zainstalowaną mocą energii słonecznej w Azji Południowo-Wschodniej. Tymczasem

rozpoczęły budowę największego i najbardziej ambitnego projektu energii odnawialnej wszechczasów.

 

Największy tropikalny las deszczowy w Afryce,

, został usunięty z listy zagrożonych miejsc UNESCO po 20 latach nieprzerwanych prac ochronnych i przeciwdziałaniu kłusownictwu. Park odgrywa ważną rolę w regulacji klimatu, jest także domem dla wielu wrażliwych lub zagrożonych gatunków, w tym szympansa karłowatego, słonia afrykańskiego i pawia kongijskiego.

Plemię Indian

z Panamy odniosło wielkie zwycięstwo w Sądzie Najwyższym, który podtrzymał ich roszczenia do 400 000 akrów ziem ich przodków, obejmujących dwa rezerwaty narodowe, jedne z najbardziej dziewiczych lasów w Ameryce Środkowej.

 

Najnowsze wyniki

, który mierzy stan zdrowia, bezpieczeństwa, edukacji, technologii i praw człowieka, pokazują, że 147 krajów odnotowało lepszy wynik niż dziesięć lat temu. Gorzej wypadły tylko cztery kraje: USA, Brazylia, Syria i Sudan.

 

Pomimo szybkiego tempa wzrostu demograficznego i urbanizacji

odniósł nadzwyczajny sukces w zarządzaniu warunkami sanitarnymi. Dzięki programom rządowym wskaźnik dostępu do urządzeń sanitarnych na obszarach miejskich wzrósł z 61,7% w 2013 r. do 74% w 2020 r., a na obszarach wiejskich z 38,7% do 50,7% w tym samym okresie.

 

zabronił

po tym, jak film

, opowiadający o testerze kosmetyków na królikach, zachęcił 1,3 miliona ludzi do podpisania petycji w sprawie zmiany przepisów. Meksyk jest pierwszym krajem w Ameryce Północnej i 41. krajem na świecie, który wprowadził taki zakaz.

 

 Raport o stanie

, opublikowany przez Towarzystwo Zoologiczne w Londynie, pokazał, że rzeka jest obecnie domem dla 92 gatunków ptaków i 115 gatunków morskich, w tym rekinów, koników morskich, węgorzy i fok. Poprawiła się również jakość wody. Nieźle jak na rzekę uznaną za "biologicznie martwą" w 1957 roku.

 

 

udało się zmniejszyć

 z 4,8 mln w 2016 r. do 1,8 mln w 2020 r., a ciężkich przypadków z 18 tysięcy do 3 tysięcy w tym samym okresie. Ogólna śmiertelność w tym czasie spadła o prawie 70%, a rząd testuje teraz drony, które rozpylają środki przeciwko komarom.

 

 WHO zatwierdziła

, wydając zalecenie powszechnego stosowania jej u dzieci od 5. miesiąca życia mieszkających w Afryce Subsaharyjskiej. Eksperci podkreślają, że choć skuteczność szczepionki nie jest duża, to może uratować tysiące dzieci. Malaria pozostaje główną przyczyną umieralności w regionie, szacuje się, że każdego roku z powodu malarii umiera tam 260 000 dzieci w wieku poniżej 5 lat.

 

Rok 2021 obfitował w kolejne

.

osiągnęła tymczasowe porozumienie w sprawie zmniejszenia emisji netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 roku. Nowy rząd

ogłosił nowy program klimatyczny, który ma przyspieszyć odejście od węgla o 8 lat.

zapowiedziała, że do 2032 roku zamknie wszystkie kopalnie węgla, a

zobowiązały się do zaprzestania wspierania nowych projektów energetyki węglowej za granicą.

zapowiedziała osiągnięcie neutralności węglowej do 2060 roku, a Zjednoczone Emiraty Arabskie chcą być pierwszym państwem "naftowym" z zerową emisją do 2050 roku.

Zobacz też: