Unia może zamrozić pomoc dla uchodźców, jeżeli Polska będzie się upierała, że chce tylko tych z Ukrainy

Serwis

alarmuje, że

z Ukrainy jest sprzeczna z prawem unijnym. Według opinii ekspertów, ograniczenie pomocy wyłącznie do obywateli Ukrainy

, co może skończyć się w Trybunale Sprawiedliwości. Unia Europejska może również zamrozić środki na pomoc uchodźcom. 

Przypomijmy, że Sejm uchwalił specustawę w środę 9 marca, w czwartek zajmował się nią Senat. Rząd pracował nad nią w ekspresowym tempie. Według Prawo.pl nie uwzględniono jednak przepisów, jakie Rada Europejska wydała 4 marca. 

- Decyzja wykonawcza Rady 2022/382 "obudziła' we wszystkich państwach członkowskich uśpioną dyrektywę Rady 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami. Decyzja wykonawcza obowiązuje bezpośrednio każdego adresata, czyli każde państwo członkowskie i powinna mieć bezpośrednie zastosowanie w każdym kraju Unii, czyli powinna obowiązywać wprost także w Polsce - tłumaczy w rozmowie z Prawo.pl

z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prawnik Europejskiego Instytutu Mobilności Pracy.

Chodzi o to, że przyjęta ustawa określa zasady legalizacji pobytu w Polsce

, którzy przybyli bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z wojną. Pojawiająca się często w ustawie fraza "obywatele Ukrainy" dotyczy również małżonków nieposiadających obywatelstwa ukraińskiego. Jeśli obywatele Ukrainy przybyli po 24.02.2022 i deklarują chęć pozostania w Polsce - zgodnie z ustawą - ich pobyt jest uznawany za legalny przez 18 miesięcy, a oni sami korzystają z "ochrony czasowej" w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. 

Decyzja wykonawcza Rady Europejskiej zaznacza natomiast, że zasady o stosowaniu odpowiedniej ochrony powinny być stosowane

, jeśli przed 24 lutego przebywali na terytorium kraju objętym wojną. Rada Europejska wyjaśnia również, że za "członków rodziny" należy uznać zarówno małżonków, jak i dzieci i innych bliskich krewnych, którzy mieszkali razem lub byli na utrzymaniu osoby, która korzysta z ochrony. 

Zdaniem prawników Polska powinna więc udzielić ochrony

, którzy przebywali na terytorium Ukrainy. Jak pisze portal, "tymczasem

".

- Oznacza to, że zakres podmiotowy osób, do których kierowane jest wsparcie jest szerszy niż zastosowany w polskich przepisach przyjętych przez Sejm RP - mów

, prezes spółki Instytut Emerytalny.

Eksperci zgodnie podkreślają, że ustawę trzeba poprawić. Jeszcze w Sejmie próbowała to zrobić poprawkami Polska 2050 Lewica i KO, przyjęto jednak inną poprawkę PiS, która nie usuwa problemu niezgodności z decyzją RE. 

- Decyzja wykonawcza jest skuteczna bezpośrednio, a jeżeli my nie stosujemy jej lub przyjmujemy prawo z nią sprzeczne, to może się to dla nas skończyć wydaniem umotywowanej opinii Komisji

- zauważa dr Marcin Kiełbasa.

Dr Kolek uważa natomiast, że "jeśli Polska nie wprowadzi przepisów zgodnych z dyrektywą może się

na cele związane ze wsparcie uchodźców". 

"Zgodnie bowiem z przepisami prawa UE środki powinny być wypłacane w sposób uwzględniający zasadę legalizmu. Zatem jeśli polskie przepisy będą niezgodne z prawem UE, np. w stosunku do obywateli państw trzecich może się okazać, że Komisja Europejska nie będzie mogła wypłacić Polsce środków pomocowych" - czytamy. 

Zobacz też: